Tourism Organisation of Tivat

Blago Antičke Boke

Priče i legende o ilirskoj kraljici Teuti koja se dugo opirala pokoravanju Rima prepričavala se vjekovima. Interesantna je priča o Teuti, benediktinca Timoteja Cizile u njegovom djelu „Zlatni vo“ (Bove dobro), u kojoj se opisuje njen boravak u ljetnjikovcu u Tivtu : „ono što priroda ima podjeljeno i rasuto na raznim mjestima po svijetu, ovdje ka da je na sažet način sjajno sakupljeno: planine, brežuljci, doline, livade, polja, pašnjaci, rijeke, izvori, potoci, vinogradi, maslinjaci, mora ribe, ptice, divljač, i životinje svih vrsta, uz sve druge stvari, koje zbog potrebe i uživanja ljudi, obično se pojedinačno mogu naći u raznim pokrajinama.

I sam naziv grada koga neki zovu „Theudo“ ili „Theuto“ je po Teuti, risanskoj kraljici čiji su se prekrsni vrtovi ovdje nalazilli , kao i sve raskoši kraljevskog dvora u doba Rimljana, na ravnici blizu mora. Ovdje se ona povlačila tokom ljeta radi zabave sa nekom gospodom sa svoga dvora kako bi vodila privatan život.

Iz ilirskog perioda su po Boki rasuti brojni tumuli, kamene i zemljane gomile koje pretstavljaju ilirske nekropole sa spaljenim inhumiranim pokojnicima.
Brojni su arheološki lokaliteti koji pokrivaju područje Boke Kotorske. Ovde je skoro svaka stopa potencijalni arheoloski lokalitet, samo je potrebno malo napora, barem da se oni prepoznaju.
Dosadašnja arheološka istraživanjja i rekognosciranja dala su nam okvirnu rasprostranjeost i smjernice za buduća istraživanja.

TIVAT
SV.LUKA –GOŠIĆI –gotovo sigurna akropola ilirske gradine, koja optički komunicira sa gradinom iznad Risna kao gradinom Krimalj iznad Mirca. Na zapadnoj padini brežuljka otkriveni tlocrti i zidovi antičkih građevina i jedna krušna peć. Nalazi keramičkih fragmenat od amfora.

BRDA –U starijoj literaturi opisana građevina do pola ukopana u zemlju, zvana Bačva ili Piskara, sa zidovima od tankih blokova crvenog kamena i likovima od opeke. Ostaci zidanih grobnica, jedan nadgrobni spomenik sa natpisom.

PREVLAKA- Na zapadnoj strani ostrva, blizu mora, antička građevina sa mozaičkim podom sa dva sloja. Otkriveni i rimski natpisi kao i veći broj sitnih fragmenata rimske keramike.

SVETI MARKO (GABRIO, STRADIOTI)- Na ostrvu prisutni nalazi rimske keramike, U ranijim istraživajima bili vidljivi ostaci starih zidova na mjstu zvanom “Most“, koji su bili građeni od tesanika crvene boje. M.Crnogorčević objavljuje skicu mosta za koji se smatralo da je vezivao Prevlaku sa Stradiotima.

SOLILA- Prilikom izgranje i kopanja kanala prnađeno dosta fragmenata helenističko rimske keramika, koji su vjerovatno tu dospijeli dotokom vode sa okolnog terena.

SELJANOVO – U starijoj literaturi pomenut nalaz fragmenta tegule sa natpisom ZVRI (inverzno : IRVS)

OPATOVO – Don Ivo Stjepčević pominje nalaz dva kupasta cipusa, sada izloženi u Lapidarijumu u Kotoru.

Artefakti koji svjedoče o Blagu Antičke Boke mogu naći u muzeju Ljetnjikovca Buća.

Etnografski muzej

Na početku 21 vijeka Centar za kulturu je napravio mali, ali mnogo značajan korak pretočen u otvaranje etnografske zbirke koja će sa formiranjem arheološke i pomorske zbirke, učiniti mogućim osnivanje Zavičajnog muzeja grada Tivta.

Tivćani i gosti mediteranskog Tivta imaju mogućnost da preko skromnih, ali značajnih muzejskih eksponata upoznaju bogatu prošlost ovih prostora, prostora gdje su se civilizacije sudarale i prožimale, gdje je kulturni, vjerski i nacionalni sklad donosio bogatsvo i ljepotu življenja i spoznaju istinskih civilizacijskih vrijednosti.

Muzejske vrijednosti, sačuvane, neotkrivene ili zagubljene, nastajale su godinama i vjekovima. Otvaranjem etnografske zbirke u Tivtu ubrzaće se pronalaženje i poboljšati čuvanje i prezentovanje muzejskih eksponata i svekolike kulturne baštine Tivta.

Vjerski objekti

KOMPLEKS MANASTIRA SV. ARHANĐELA MIHAILA

Na poluostrvu Prevlaka nalaze se ostatci manastira Sv. Arhanđela Mihaila koji je obilježio jednu od najznacajnijih epoha u zivotu ovog podrucja – period od IX – XIV vijeka. Na ovom mjestu se prvobitno vjerovatno nalazio benediktanski manastir, a od polovine XIII v. Sveti Sava je na Prevlaci postavio stolicu zetskog episkopa. Mlecani su porušili manastir 1452. godine. Još postoje ostaci manastira koji je bio dugacak 21 m, a širok 12,5 m. U blizini cvrkve na istocnoj strani je u XIX v. sagrađena crkva Sv. Trojice koju je sagradila kontesa Ekatarina Vlasteleinovic.

OTOK GOSPE OD MILOSTI

Nalazi se između obale Krtoli i ostrva Sv. Marko. Prečnik ostrva iznosi jedva 200 m od čega jedna polovina zauzima kompleks samostana posvećena Bogorodici – Gospi od Milosrđa. Nije poznato kada je na Otoku podignuta najranija sakralna građevina. Do kraja XIX v. Otok postaje rezidencija kotorskih biskupa. Danas je samostan u posjedu Isusovackog reda. Samostansku crkvu je obnovio kotorski biskup Frano Ucelini – Tice. Od pokretnog spomeničkog fonda vrijedan je i drveni kip Bogorodice – Blažene gospe od Milosti, koja se slavi kao čudotvorna.

CRKVA SV. LUKE

Podignuta je na zaravnjenom platou brežuljka koji se uzdiže na ivici sela Gošici. Pretpostavlja se da se radi o brežuljku na kome se ranije nalazila ilirska gradina. U pisanim izvorima pominje se postojanje benediktanskog samostana oko sredine XIV v. Izvjesno je da je na mjestu današnje crkve postojala starija gradevina koja je iz 1776. g. prepravljena i proširena. Do sredine XIX v. je bila ukrašena zivopisom. Medu pokretnim fondom pažnju zaslužuje jedan felon bogato ukrašen zlatovezom, dar Petra I Petrovića.

CRKVA SV. GOSPOĐE

Nalazi se u centru sela Radovići u Krtolima izgrađena 1843. g., mada se u literaturi pominje 1594. i 1605. godina. Vjerovatno se radi o starijem hramu koji je tu postojao. Crkva ima veliki zvonik u procelju, a na njegovoj sredini veliki sat.

CRKVA SV. JOVANA I SV. IVANA U BOGIŠICIMA

U crkvi Sv. Ivana koja je starija, su služili i pravoslavni i katolicki sveštenici. U njoj su otkriveni ostaci srednjovjekovnih fresaka. Ograde crkava Sv. Jovana i Sv. Ivana se dodiruju.

CRKVA SV. PETRA

Nalazi se na brežuljku Gradac u selu Bogdašici oko 4 km od Tivta. Smatra se da je tu prvobitno bila benediktinska opatija. Jedan natpis pisan staroslovenskim jezikom govori o podizanju tog hrama u vrijeme zetskog episkopa Neofita 1268 – 1269. godine. Iako su veoma oštecene freske spadaju u bolja slikarska ostvarenja XIII v. Na svodu je smještena kompozicija Silazak Sv. Duha na apostole.

CRKVA SV. SRÐA, NIKOLE I DIMITRIJA

Nalazi se u sklopu grupacije od desetak kuća na Ðurdevom brdu iznad centra Tivta. Crkva Sv. Srda je sagrađena u prvoj polovini IX vijeka. Crkva Sv. Srda, Nikole i Dimitrija predstavlja znacajan kulturno – istorijski spomenik, a zajedno sa naseljem u neposrednoj blizini cini vrijednu urbanističku cjelinu.

CRKVA SV. ANTUNA

Nalazi se u Kalimanju u sklopu ljetnikovca porodice Pima Pasquali. Jedna je od najmanjih po velicini, ali ne i po znacaju. Na luku zvonika se vidi natpis iz 1373. godine na kome se spominje kralj Tvrtko I. Unutrašnjost crkve bila je pokrivena freskama, koje su dosta stradale od vlage. Na zidovima s lijeve i desne strane bilo je naslikano u tri reda po 14 grbova starih kotorskih plemickih porodica.

CRKVA SV. ANTUNA PADOVANSKOG

Podignuta je 1734. godine. Zajedno sa župnim uredom i prednjim poplocanim dvorištem cini cjelinu koja predstavlja svojevrstan društveni centar Tripovića. Sa uzvišice na kojoj se nalazi pruža jedinstven pogled na citav zapadni dio zaliva. U crkvi se cuva slika sv. Petra i sv. Pavla, dijelo italijanskog slikara Franceska. Pomocni oltar podignut je u čast Gospe od Rozarija.

CRKVA SV. MIHOVILA

Nalazi se u Tivtu pored dvorca i kule Buca. Crkva se nalazi u osovini nekadašnjeg monumentalnog prilaza dvorcu koji je imao 130 kamenih stubova.

CRKVA SV. MARIJE

Nalazi se u Gornjoj Lastvi. Podignuta je u XV vijeku. Nalazi se ne istaknutom položaju koji dominira uvalom u kojoj se smjestila Gornja Lastva.

CRKVA SV. VIDA

Nalazi se iznad Gornje Lastve na brdu Sveti Vid na koti 440 koja predstavlja najistaknutiju tačku Vrmca prema Verigama. Crkva se spominje 1327. godine, ali se prema njenom položaju i nacinu izgradnje moze zakljuciti da je podignuta ranije, možda i u vizantijsko doba.

CRKVA GOSPE OD ANÐELA

Nalazi se na kamenoj hridi rta morskog tjesnaca Verige. Spominje se 1526. godine, ali vjerovatno postoji od ranije. Oko crkvice je izgrađen odbrambeni zid sa puškarnicom. Nekad je sluzio kao utvrđenje i kula stražara za kontrolu prolaza kroz Verige.

GOSPA OD RIZI

Spominje se isto kada i Gospa od Anđela. Sagrađena je u 15 vijeku.

CRKVA SV. ROKA

Nalazi se u Donjoj Lastvi na samoj obali mora. Podignuta je 1901. godine zajedno sa zvonikom. U crkvi se nalazi interesantna ikona koja predstavlja sv. Tripuna, rad poznatog Grckog ikonopisca Ilije Moskosa. U crkvi je oltarska slika sv. Roka, rad Mihaila Floria iz Prčnja.

CRKVA SV.SAVA

Nalazi se u centru grada.Počela je da se gradi 1938.godine,a 1968.godine je izgradnja dovršena.

Flora i fauna


Na Tivatskoj rivijeri more je čisto a vazduh okrepljujuće blag.Zahvaljujući povoljnim klimatskim uslovima i dobrim geografskim položajem,Tivat je bogat hortikulturnim potencijalom.Pored raznovrsnog domaćeg mediteranskog bilja,tu je zastupljeno i dosta vrsta egzotičnog bilja kojeg su moreplovci donosili sa svih meridijana svijeta.Različite vrste, kao što su magnolija, mimoza, kamelija, oleander, agava, bugenvilija, eukaliptus, i druge, su se ovdje, baš zbog povoljne klime dobro aklimatizovale.
MAGNOLIJA (grandiflora – iz porodice magnolija) je zimzeleno drvo koje je doneseno iz Sjeverne Amerike u Evropu 1737.godine.Po nekim geološkim istrživanjima ,pretci magnolije su postojali još prije 80-100 miliona godina. Ima lijepo piramidalno drvo,glatkih i sjajnih listova s gornje strane ,te dlakavih i crvenkastih s donje strane. Ova vrsta magnolije ima vrlo velike bijele mirisne cvijetove , sa 10 do 12 latica i crvenim prašničkim nitima i može doseći visinu do 12 m. Cvijeta u mjesecu maju. Cvijet magnolije predstavlja cvijetni simbol grada Tivta.
MIMOZA (acacia dealbata) je zimzelena,drvenasta biljka porijeklom iz Australije odakle je prenjeta u Sredozemlje.Potice iz porodice Mimosaceae.Ima stablo sa dobro razvijenom krošnjom koja raste i do 14 metara u visinu.Ima dvostruko peraste listove i zlatno žute grozdaste cvijetove.Cvijet mimoze ima specifičan miris.Obicno cvijeta od januara do marta.
AGAVA (agava americana) je donešena 1561.godine iz istocnog Meksika.Toliko se dobro aklimatizovala na ovim prostorima da je postala sastavni dio pejzaža Mediterana.Cvijeta samo jednom u životu i to izmedju 10. i 20. godine starosti u zavisnosti od klime.Nakon cvijetanja biljka ugine ali se odmah i obnavlja iz korijena.Cvijet dolazi iz samog centra biljke i ide nekoliko metara u visinu.
BUGENVILIJA (bougenvillea) – kod nas poznata kao bogumila jedna je od najatraktivnijih puzavica.Porijeklom je iz Brazila.Kod nas se moze vidjeti na mnogim balkonima,fasadama,zidovima itd.Period cvijetanja je veoma dug,čak i preko pet mjeseci.Cvijetovi se razvijaju na vrhovima bezlisnih izdanaka i formiraju prelijepe ljubičaste i ruzičaste buketice.Bogumila dostiže visinu i do 7 metara.
KAMELIJA (camellia japonica – iz porodice čajeva) je ukrasna zimzelena biljka, grmolikog oblika porijeklom iz Japana i Kine. Cvijet je okruglastog oblika.Može biti bijele,crvene ili ruzičaste boje sa raznim nijansama.Cvijeta u periodu od decembra do aprila.